Metodologia · model roczny 2026

Każda liczba
ma swoje źródło.

Licznik to ostatni stan urzędowy powiększony o stałe roczne tempo szacunkowe. Tutaj pokazujemy dane, rachunek i założenia.

Rachunek w jednym miejscu

Roczny przyrost rozłożony na sekundy

Roczny plan nowego finansowania pomniejszamy o roczne spłaty kapitału. Dodajemy jawną korektę przyspieszenia wyznaczoną z dziesięciu przyrostów rocznych.

Roczny przyrost = finansowanie − spłaty + przyspieszenie × 1 rok

Stawka = roczny przyrost ÷ sekundy w całym roku

Szacunek = ostatnie saldo + stawka × czas od bazy

79,16 mln zł/rok ÷ 31 536 000 s = +2,51 zł/s

Składniki rocznej stawki, bez zaokrąglania w obliczeniach
Plan nowego finansowania150 000 000,00 zł
Plan spłat kapitału−82 417 592,00 zł
Roczna baza netto67 582 408,00 zł/rok
Przyspieszenie z dekady11 577 779,12 zł/rok²
Korekta: przyspieszenie × 1 rok+11 577 779,12 zł/rok
Przyrost roczny79 160 187,12 zł/rok

Stawka przed zaokrągleniem: 2,510153066842 zł/s. Pokazywane grosze określają wynik formuły, nie dokładność prognozy.

Zaczynamy od potwierdzonego salda

Ostatni zweryfikowany odczyt wynosi 995 199 272,94 zł na 30 czerwca 2026. Pochodzi ze sprawozdania Rb-Z, wiersz E ogółem, dla miasta Częstochowa (REGON 151399002).

Zakres obejmuje papiery wartościowe, kredyty i pożyczki, przyjęte depozyty oraz zobowiązania wymagalne. Długu spółek miejskich, poręczeń i zobowiązań z bilansu budżetu nie dodajemy do tej liczby.

Przykład referencyjny: 11 października 2026, godz. 00:00

995 199 272,94 zł + 2,510153067 zł/s × 8 812 800 s

≈ 1 017 320 749,89 zł

Przejdź do strony pobierania danych Ministerstwa Finansów ↗. Wybierz sekcję „Bazy danych za II kwartał 2026 r.” i pozycję „Zobowiązania za II kwartał 2026 r.” (RbZ.zip). W archiwum: plik RbZ.dbf, jednostka WK 24 / PK 64 / GK 00 / PT 2. Kwota jest stanem na dzień sprawozdawczy, a nie na dzień pobrania.

Pożyczki minus spłaty, w skali całego roku

WPF w wersji przyjętej 1 października 2026 przewiduje 150,00 mln zł nowego finansowania oraz 82,42 mln zł spłat kapitału. Roczna baza netto to 67,58 mln zł.

Używamy planu całego roku. Nie dzielimy rocznego przyrostu przez pozostały kwartał ani półrocze. Wykonane już spłaty znajdują odzwierciedlenie w ostatnim urzędowym saldzie. Nie odejmujemy ich drugi raz od bazy.

Deficyt budżetu i wydatki nie są przyrostem długu. Nowe kredyty mogą finansować także spłaty starego kapitału. Odsetki są wydatkiem ujętym w budżecie. Nie dodajemy ich ponownie do długu.

Plan wydatków ogółem wynosi 2 409 135 901,00 zł. Plan kosztów obsługi długu: 57 000 000,00 zł, już zawartych w wydatkach bieżących. Wykonanie I półrocza pokazujemy osobno od rocznego planu.

WPF: załącznik 1, wiersz 2026 A ↗. Nowe finansowanie: strona PDF 8, pole 4.1. Spłaty kapitału: strona 11, pole 5.1. Wydatki: strona 5, pole 2. To zweryfikowana wersja planu. Nie ustalono pełnego rejestru późniejszych zmian.

Przyspieszenie z całej dekady

Jedenaście sald na koniec lat 2015–2025 daje dziesięć rocznych przyrostów 2016–2025. Najpierw obliczamy g(y) = D(y) − D(y−1), a następnie dopasowujemy liniowy trend przyrostów metodą najmniejszych kwadratów (OLS).

a = Σ[(rok − średni rok) × (przyrost − średni przyrost)]
÷ Σ[(rok − średni rok)²]

Średni rok: 2020,5 · średni przyrost: 58,45 mln zł/rok

a = +11,58 mln zł/rok²

Normalizacja oznacza wspólną skalę roczną i jednakową wagę każdego z dziesięciu lat. Nie korzystamy z pojedynczego ostatniego skoku. Dzielenie przez sumę kwadratów odchyleń lat daje przyspieszenie na rok. Dodatkowe dzielenie wyniku przez dziesięć zmieniłoby jego znaczenie.

Założenie scenariusza: do rocznego planu netto dodajemy przyspieszenie × jeden rok, czyli +11,58 mln zł rocznego przyrostu. Jednoroczny horyzont korekty jest naszym założeniem, a nie kwotą zadeklarowaną przez miasto.

Mierzymy przyspieszenie netto zmian salda długu, po spłatach, a nie samych pożyczek brutto. Historia zawiera wszystkie lata, w tym spadek w 2021 i duży wzrost w 2023. Ten ostatni rok silnie wpływa na wynik. OLS nie jest odporny na nietypowe obserwacje. Kwoty są nominalne, bez korekty o inflację.

Pokaż całą dekadę i strony pobierania sald
Rb-Z E, stan na 31 grudnia każdego roku. Na stronie Ministerstwa Finansów wybierz IV kwartał i „Zobowiązania” (RbZ.zip).
RokZadłużeniePrzyrost nettoŹródło
2015452 390 792,91 zł—Ministerstwo Finansów ↗ — rok 2015
2016452 402 638,69 zł11 845,78 złMinisterstwo Finansów ↗ — rok 2016
2017462 825 864,27 zł10 423 225,58 złMinisterstwo Finansów ↗ — rok 2017
2018498 149 798,40 zł35 323 934,13 złMinisterstwo Finansów ↗ — rok 2018
2019553 218 213,86 zł55 068 415,46 złMinisterstwo Finansów ↗ — rok 2019
2020621 141 033,06 zł67 922 819,20 złMinisterstwo Finansów ↗ — rok 2020
2021610 173 527,13 zł−10 967 505,93 złMinisterstwo Finansów ↗ — rok 2021
2022654 063 627,66 zł43 890 100,53 złMinisterstwo Finansów ↗ — rok 2022
2023929 547 793,41 zł275 484 165,75 złMinisterstwo Finansów ↗ — rok 2023
2024965 262 036,80 zł35 714 243,39 złMinisterstwo Finansów ↗ — rok 2024
20251 036 931 720,50 zł71 669 683,70 złMinisterstwo Finansów ↗ — rok 2025

Opis metody najmniejszych kwadratów w NIST ↗. Źródło wyjaśnia technikę statystyczną. Nie potwierdza naszych założeń finansowych.

Jedna stawka, nowa baza po publikacji

Saldo na koniec 30 czerwca 2026 obowiązuje jako baza od 1 lipca 2026, godz. 00:00. Upływ czasu liczymy pomiędzy konkretnymi chwilami w UTC. Daty pokazujemy w strefie Europe/Warsaw. Zmiana czasu nie wywołuje skoku salda.

  • Rok 2026 ma 365 dni, czyli 31 536 000 sekund. Rok przestępny wymaga 366 dni w mianowniku.
  • Przełom kwartału nie zmienia stawki. Zmiana planu lub danych wymaga jawnej aktualizacji parametrów modelu.
  • Nowe potwierdzone saldo zastępuje bazę. Od tej daty naliczamy przyrost od początku. Korekta może obniżyć szacunek i nie jest ukrywana.
  • Po 1 stycznia 2027, godz. 00:00 licznik zatrzymuje się do wprowadzenia nowego modelu rocznego.
  • Licznik korzysta z zegara urządzenia. Możesz wstrzymać odświeżanie kwoty. Wszystkie obliczenia pozostają dostępne.

Bez zaokrąglania stawki wyznaczamy kwotę, a dopiero potem formatujemy wynik. Główna kwota jest zaokrąglona do pełnych złotych. Potwierdzone dane nie zmieniają się wraz z licznikiem.

Co ten szacunek mówi, a czego nie ustalono

Rzeczywiste saldo zmienia się w dniach uruchomienia finansowania, spłat i innych operacji. Wygładzony licznik nie odtwarza ich dat. Plan może się zmienić lub nie zostać wykonany. Historyczne przyspieszenie może się nie utrzymać.

Plan na 2026 może już uwzględniać oczekiwaną zmianę finansowania. Dodanie historycznej korekty może częściowo powielać te oczekiwania. Wariant bez korekty daje +2,143024 zł/s i około 1 014,09 mln zł w chwili wyliczenia referencyjnego.

Ten model daje około 1 035,11 mln zł na koniec 2026. WPF podaje 1 103,96 mln zł w pozycji 6. To różne obliczenia: roczny wskaźnik dodajemy tylko za czas od ostatniej bazy. Nie przyspieszamy go, aby osiągnąć cel WPF w pozostałe półrocze. Ponadto zakres WPF i całego Rb-Z E może się różnić.

Sprawdziliśmy rachunek, pełne okno dekady, niezmienność tempa między kwartałami, nową bazę, strefy czasu, rok przestępny i zatrzymanie na końcu roku. Trafność prognozy nie została jeszcze oceniona niezależnie. Do wcześniejszych testów z pełnym oknem dziesięciu lat potrzebne są starsze salda i plany znane w chwili prognozy. Nie wyznaczono przedziału ufności. Wyniki archiwalnych modeli kwartalnych nie określają trafności tego licznika.

Dane aktualizujemy po zweryfikowaniu nowych publikacji. Data poniżej oznacza sprawdzenie źródeł, nie codzienny pomiar długu. Automatyczne wykrywanie nowych dokumentów nie jest jeszcze uruchomione.

Dokumenty i dane do pobrania

Sprawdzenie podstawy danych: 11 października 2026. Model: annual-plan-decade-acceleration-v3. WPF odczytano ręcznie z tekstu i obrazu PDF. Archiwa Ministerstwa Finansów wyodrębniono programowo, sprawdzając jednostkę, okres i sumy.

Wróć do licznika